Warmtepomp en je bestaande radiatoren: kan dat, en wat moet er veranderen?

Je gasketel verwarmt radiatoren met relatief heet water. Een warmtepomp werkt het efficiëntst op een veel lagere temperatuur. Dat verschil ligt aan de basis van een van de meest gestelde vragen bij een overstap: moet je al je radiatoren vervangen, of kan je ze gewoon houden? Het eerlijke antwoord is “het hangt ervan af” — en in dit artikel leggen we uit waarvan precies, met welke test je dat zelf kan nagaan, en wat je opties en de kostprijs zijn als je radiatoren niet volstaan.

Waarom de aanvoertemperatuur het kernprobleem is

Een warmtepomp onttrekt warmte uit de buitenlucht en brengt die naar een hogere temperatuur. Hoe groter dat temperatuurverschil, hoe meer elektriciteit daarvoor nodig is — en hoe lager het rendement. Het rendement van een warmtepomp verbetert dan ook sterk naarmate de watertemperatuur van je verwarmingssysteem daalt. Dat is precies waarom “lage temperatuur” een centraal begrip is bij elke warmtepomp: water tussen ongeveer 35°C en 55°C, tegenover 55 à 70°C bij klassieke radiatoren op een gasketel.

Niet elk afgiftesysteem heeft dezelfde temperatuur nodig. De officiële richtlijn van de Vlaamse overheid geeft deze maximale aanvoertemperaturen per systeem:

• Vloerverwarming: maximaal 35°C
• Ventilo-convectoren: maximaal 45°C
• Grote paneelradiatoren, vloersleufconvectoren en wandconvectoren: maximaal 55°C
• Oude gietijzeren radiatoren: maximaal 55°C

Voor nieuwbouw ligt de lat intussen nog hoger: sinds 1 januari 2023 mag de ontwerp-aanvoertemperatuur van het verwarmingssysteem in een nieuwe woning maximaal 45°C bedragen. Bij een bestaande woning met radiatoren draait de vraag dus niet om “kan een warmtepomp radiatoren verwarmen” — dat kan ze, tot op zekere hoogte — maar om “kunnen jouw radiatoren voldoende warmte afgeven bij die lagere temperatuur om je woning comfortabel te houden”.

Kan je gewoon je bestaande radiatoren houden?

Vaak wel — mits één belangrijke voorwaarde. Radiatoren worden bij de bouw gedimensioneerd op het warmteverlies van de woning op dat moment. Is je woning sindsdien beter geïsoleerd (dak, muren, beglazing), dan is het warmteverlies gedaald, en zijn je bestaande radiatoren voor die nieuwe, lagere warmtevraag in veel gevallen eigenlijk overgedimensioneerd. Een radiator die ruim groot genoeg is, kan ook bij een lagere aanvoertemperatuur nog voldoende warmte afgeven om de kamer op temperatuur te houden. Is je woning nog niet of nauwelijks geïsoleerd, dan ligt dat anders: de radiatoren zijn dan nog altijd afgestemd op de hoge temperaturen van een gasketel, en een directe overstap kan een kamer onvoldoende warm houden op een koude dag.

Daarom geldt als vuistregel: eerst isoleren, dan pas de verwarmingsinstallatie vervangen — niet omgekeerd. Of je woning al zover staat, kan je vrij eenvoudig zelf nagaan.

De 50-gradentest: zelf checken of je radiatoren volstaan

Zet op een koude winterdag de aanvoertemperatuur van je ketel terug naar 50°C, en laat ’s nachts de thermostaat maar 1 à 2 graden zakken in plaats van verder. Wordt je woning ’s ochtends, na een koude nacht, binnen een redelijke tijd weer comfortabel warm en blijft ze dat overdag? Dan is je woning klaar voor lage-temperatuurverwarming met je huidige radiatoren. Lukt dat niet, dan is er werk aan de winkel bij één of meerdere radiatoren — of eerst aan de isolatie. We bespraken deze test al in detail, met een volledig stappenplan, in ons artikel over de 50-gradentest.

Als je radiatoren niet volstaan: wat zijn je opties?

Blijkt uit de test dat één of meerdere kamers niet warm genoeg worden, dan moet niet meteen je hele installatie op de schop. Er zijn verschillende oplossingen, van goedkoop en gericht tot ingrijpender.

Een radiator vergroten of bijplaatsen

De eenvoudigste en vaak goedkoopste oplossing: in de kamer(s) waar het probleem zich voordoet, een groter model radiator plaatsen, of een extra radiator bijzetten, zodat het totale afgifteoppervlak toeneemt. Een Belgische richtprijs voor een nieuwe radiator, plaatsing inbegrepen (loskoppelen van de oude, aansluiten en ontluchten van de nieuwe), bedraagt €100 tot €600 per stuk, afhankelijk van het type en formaat. Dat blijft in de meeste gevallen een kleinere ingreep dan je volledige afgiftesysteem vervangen.

Lage-temperatuurradiatoren of ventilo-convectoren

Een lage-temperatuurradiator heeft een groter of dieper oppervlak om bij 45-55°C toch voldoende warmte af te geven, en past meestal op dezelfde plek als je oude radiator. Een ventilo-convector gaat nog een stap verder: die blaast met een klein ventilatortje lucht langs een warmtewisselaar, en kan daardoor al vanaf ongeveer 45°C comfortabel verwarmen — handig in een kamer die snel moet opwarmen. Concrete Belgische prijzen voor deze specifieke toestellen vonden we niet terug bij onze bronnen; als ruwe indicatie noemen Nederlandse richtprijzen een totaalkost van ongeveer €585 tot €1.685 per lage-temperatuurradiator, inclusief plaatsing. Vraag voor jouw woning best een concrete offerte aan je installateur.

Vloerverwarming — vooral bij een grondige renovatie

Vloerverwarming werkt al bij een aanvoertemperatuur van maximaal 35°C en is daardoor de meest efficiënte combinatie met een warmtepomp. Ze is vooral interessant als je toch al van plan bent om vloeren te vervangen of een nieuwbouw of grondige renovatie te doen — louter om de verwarming om te schakelen is een vloer openbreken zelden de moeite waard. Het materiaal zelf (exclusief vloerwerken en plaatsing) kost indicatief €800 tot €1.500.

Alles laten zoals het is: een hoge-temperatuurwarmtepomp

Wil of kan je je afgiftesysteem niet aanpassen — bijvoorbeeld in een huurwoning, of simpelweg omdat het budget er nu niet voor is — dan bestaat er een alternatief: een hoge-temperatuurwarmtepomp, die tot 70-80°C kan leveren en daardoor je bestaande radiatoren ongewijzigd kan verwarmen. Ze kost gemiddeld €12.000 tot €19.000, inclusief plaatsing — merkbaar meer dan een gewone lucht-waterwarmtepomp met warmwaterproductie (€9.000 à €15.000, maar dan exclusief plaatsing voor het toestel zelf). Het prijsverschil is dus in werkelijkheid nog groter dan deze cijfers op het eerste gezicht suggereren. Belangrijker nog is het rendementsverlies: bij normale omstandigheden gaat ongeveer 20 tot 25% van de geleverde warmte naar elektriciteitsverbruik, maar bij vorst kan de COP zelfs onder 2 zakken — ruim onder wat een laagtemperatuursysteem haalt. Een hoge-temperatuurwarmtepomp is daardoor vooral een praktische overgangsoplossing, geen structureel de meest efficiënte keuze.

Telt de aanvoertemperatuur ook mee voor je premie?

Een nuance die wel eens over het hoofd wordt gezien: Mijn VerbouwPremie koppelt het premiebedrag niet aan je gemeten SCOP of aan het type afgiftesysteem — radiatoren of vloerverwarming maakt voor het bedrag zelf geen verschil. Wél is een harde voorwaarde dat je afgiftesysteem ontworpen is voor een aanvoertemperatuur van maximaal 55°C. Blijf je dus bij een hoge-temperatuurwarmtepomp op 70-80°C hangen, dan loop je dat risico op de premie mis. Let bovendien op: de radiatoren, vloerverwarming of ventilo-convectoren zelf, en hun plaatsing, komen niet in aanmerking voor de premie — enkel het warmtepomptoestel zelf. De volledige premiebedragen per type warmtepomp en inkomenscategorie bespraken we al uitgebreid in onze pijlerpagina over de kostprijs en terugverdientijd van een warmtepomp.

Stappenplan: zo pak je het aan

1. Isoleer eerst wat nog niet geïsoleerd is (dak, muren, beglazing) — dat verlaagt je warmtevraag en maakt lage temperatuur vaak pas haalbaar.
2. Doe de 50-gradentest op een koude dag om te zien of je huidige radiatoren al volstaan.
3. Volstaat één kamer niet: begin met de goedkoopste ingreep, een radiator vergroten of bijplaatsen.
4. Plan je toch een grondige renovatie of nieuwe vloeren: overweeg dan lage-temperatuurradiatoren, ventilo-convectoren of vloerverwarming.
5. Is aanpassen nu geen optie: een hoge-temperatuurwarmtepomp houdt je radiatoren ongewijzigd, tegen een hogere aankoopprijs en een lager rendement.

Twijfel je na de 50-gradentest nog over jouw specifieke situatie? Een installateur kan met een warmteverliesberekening per kamer precies bepalen welke radiatoren wel en niet volstaan — dat geeft een veel preciezer antwoord dan een algemene vuistregel. Wil je eerst inschatten wat een warmtepomp je concreet zou besparen? Bekijk onze pijlerpagina over de kostprijs en terugverdientijd van een warmtepomp of reken het zelf uit met onze warmtepompcalculator.

---

Bronnen

• Vlaanderen.be — Stap 2: verwarming op lage temperatuur
• Vlaanderen.be — Mijn VerbouwPremie voor warmtepomp
• Bobex — Kan een warmtepomp ook met radiatoren?
• Bobex — Hoe werkt een hoge temperatuur warmtepomp?
• Bobex — Wat kost een radiator?
• Test-Aankoop — Welke kosten en premies voor lucht-waterwarmtepompen?
• Werkspot — Kosten radiator vervangen (Nederlandse richtprijzen)

Prijzen en voorwaarden zijn indicatief en kunnen wijzigen. Laatst gecontroleerd op 20 oktober 2026.